Sống lâu

1068

Trong tập hồ sơ tòa án tại Anh, có ghi một phạm nhân tên là Bob Wecdrige, bị bắt lần đầu hồi 12 tuổi vì tội móc túi, tòa xử theo luật. Kể từ đó tên này vẫn theo nghiệp cũ là trộm cắp, lường gạt. Bị bắt vào tù ra khám không biết bao nhiêu lần. Tên này bị bắt lần chót  hồi 95 tuổi. Tòa thấy già quá không kêu án, nhưng tòa khuyên bảo :

“Ông nên cải thiện. Nếu phen này toàn kêu án thì e ông phải chết trong tù vì ông quá già yếu rồi. Ráng cải thiện  để sống lành, ít ngày rồi chết”.

Tòa cho biết, tên này tuy sống 95 tuổi nhưng đã bị tù tính ra 75 năm. Sống lâu mà gần hết đời bị tù tội thì sống làm gì!

“Từ độ thanh xuân, lạy Thiên Chúa, con đã được Ngài thương dạy dỗ. Tới giờ này, con vẫn truyền rao vĩ nghiệp của Ngài. Cả lúc con già nua, da mồi tóc bạc, lạy Thiên Chúa, xin đừng bỏ rơi con, để con tường thuật quyền năng của Chúa cho thế hệ này được rõ, và dũng lực của Ngài cho thế hệ mai sau.” Tv 71:17-18.

Trong thế kỷ vừa qua, vấn đề người già đã là mối ưu tư lớn của mọi người. Sự gia tăng dân số kèm theo nhiều khó khăn của lớp người này trên thế giới đã được các quốc gia và tổ chức Liên Hiệp Quốc đặc biệt lưu tâm tìm biện pháp giải quyết giúp đỡ. Số người trên 60 tuổi đã mau chóng chiếm tỷ lệ cao trong tổng số dân cư trên thế giới, mà nhóm người trên 80 tuổi lại tăng lên mau nhất. Điều đáng ngại là sự gia tăng này lại xẩy ra nhiều hơn ở các quốc gia đang mở mang, chưa đủ phương tiện ứng phó.

Hiên nay số người cao tuổi trên toàn thế giới là gần sáu trăm triệu. Tới năm 2020, số này ước lượng có thể sẽ tăng lên một tỷ. Lý do sự gia tăng này gồm có việc giảm số tử vong do các bệnh truyền nhiễm, cải thiện điều kiện vệ sinh, dinh dưỡng, nhà ở, các phương pháp phòng ngừa bệnh, khám phá ra thuốc kháng sinh. Sự gia tăng tuổi thọ là dấu hiệu của sự tiến bộ cũng như sự hoàn tất sinh học quan trọng trong thế kỷ 20.

Người cao tuổi phải được coi như một nguồn lợi quý giá chứ không phải là gánh nặng cho xã hội, vì họ sẽ còn đóng góp nhiều cho đất nước bằng những kiến thức, kinh nghiệm của họ. Căn cứ trên quan niệm đó, Liên Hiệp Quốc đã kêu gọi toàn thế giới lưu tâm tới những khó khăn đang ám ảnh người cao tuổi, đồng thời cũng đề nghị nhiều chương trình để bảo đảm sự an toàn về kinh tế, xã hội của khối người quan trọng và cần thiết này, cũng như tạo cơ hội cho họ đóng góp vào sự phát triển của mỗi quốc gia.

Liên Hiệp Quốc đề nghị một số nguyên tắc để giúp đỡ người cao tuổi như: Họ phải có cơ hội được xử dụng dễ dàng về thực phẩm, nước uống, nhà ở, chăm sóc y tế, việc làm và có một đời sống an toàn; họ phải được xử dụng các dịch vụ pháp lý, các phương tiện giáo dục, văn hóa, giải trí để phát triển mọi tiềm lực; phải được sống trong vinh dự, không bị khai thác, lợi dụng và được đối xử bình đẳng.

Ngoài ra, các quốc gia cũng cần tạo môi trường thuận lợi để khích lệ dân chúng dành dụm tiền cho tuổi về già; khuyến khích mọi lứa tuổi tham dự vào các chương trình, cũng như các cơ cấu đầu não có quyền quyết định chính sách chung; tăng cường các biện pháp và cơ chế để bảo đảm là người về hưu không rơi vào tình trạng nghèo khó, vì họ đã có công đóng góp nhiều cho sự phát triển quốc gia khi trước.

Về phần mình, người cao tuổi có lẽ cũng cần hành xử làm sao để sống cuộc đời cuối với nhiều tích cực hơn.

Đức Thánh Cha Phanxicô đã chia sẻ về giá trị và tầm quan trọng của các bậc ông bà trong gia đình, trong buổi tiếp kiến chung diễn ra hôm thứ tư 11.3 vừa qua tại quảng trường Thánh Phêrô, Vatican.

Tuổi già là một ơn gọi

ĐTC nói rằng khi chia sẻ về người già, ngài cũng đang nói về chính mình, vì ngài cũng đang ở lứa tuổi này. Một sự thật cần phải nhìn nhận là xã hội ngày nay đang có xu hướng loại trừ người già. Tuy nhiên, Thiên Chúa không bao giờ làm như vậy. Thiên Chúa vẫn luôn mời gọi người già bước theo mình; tuổi già ẩn chứa trong mình một ân sủng và một sứ mạng, đó thực sự là một ơn gọi đến từ Thiên Chúa. Trong Giáo Hội, không thiếu những người đã nên thánh trong tuổi già của mình.

Chứng từ tuổi già

Đức Thánh Cha gợi nhắc các tín hữu nhớ đến hai vị cao niên trong Kinh Thánh là cụ ông Simeon và cụ bà Anna. Hai vị này đã xuất hiện khi Đức Maria và Thánh Giuse dâng Hài Nhi Giêsu trong Đền Thánh như luật dạy. Họ là những con người công chính, luôn mong chờ Chúa đến từng ngày, với một sự trung thành không lay trong lời cầu nguyện. Khi đã nhìn thấy Hài Nhi rồi, ông Simeon liền dâng lời ca ngợi Chúa, còn bà Anna thì nói về Hài Nhi cho những ai mong chờ ơn cứu độ.

Đức Thánh Cha cũng nhắc lại sự kiện “Ngày dành cho người cao tuổi” đã diễn ra tại Quảng Trường thánh Phêrô năm ngoái. Có nhiều đôi vợ chồng già đã chia sẻ với ngài rằng: “Thưa cha, hôm nay chúng con kỷ niệm 50 năm hôn phối, 60 năm hôn phối…” Và ngài đã đáp lời rằng hãy nêu gương cho giới trẻ ngày nay biết vì họ chỉ nghĩ đến một cuộc hôn nhân tạm thời, ngắn hạn. Như thế, những người cao tuổi thực sự là chứng nhân của lòng trung thành, đáng để người trẻ học hỏi.

Lời nhắn nhủ dành cho các bậc ông bà, những người cao niên

Hãy biết cầu nguyện. Lời cầu nguyện của ông bà là một món quà to lớn dành cho Giáo Hội. ĐTC trích lời một tín hữu theo truyền thống chính thống tên là Olivier Clément rằng: “Một nền văn minh, nơi mà người ta không còn cầu nguyện nữa, là một nền văn minh, nơi mà người già chẳng còn có ý nghĩa gì nữa.” Chúng ta cần những người già chuyên chăm cầu nguyện.

Chúng ta có thể dâng lời tạ ơn Chúa vì tất cả những ơn lành mà mình đã nhận được, có thể cầu nguyện cho các thế hệ sau, nhớ đến những bạn trẻ đầy tham vọng, sống mà không có tình yêu. Chúng ta có thể nói với những bạn trẻ đang sợ hãi rằng họ có thể chiến thắng những mối lo của tương lai. Chúng ta có thể dạy dỗ những người trẻ quá yêu mình rằng có một niềm vui lớn hơn trong việc trao ban và nhận lãnh. Các bậc ông bà hãy làm nên một “ca đoàn” của đền thờ thiêng liêng, nơi mà lời cầu khẩn và bài ca chúc tụng của mình sẽ nâng đỡ cộng đoàn đang làm việc và chiến đấu trên chiến trường của cuộc sống.

Lời cầu nguyện giúp thanh tẩy con tim. Thật tồi tệ biết bao khi có một người già nào đó đánh mất đi cảm thức làm chứng tá của mình, coi thường người trẻ và không thông truyền sự khôn ngoan trong đời! Thay vào đó, sẽ tuyệt vời biết bao khi người già có thể chuyển đến người trẻ ý nghĩa của đức tin và cuộc sống. Đó thực sự là sứ mạng của các bậc ông bà, của người cao tuổi. Những lời mà các bậc ông bà nói ra có một cái gì đó đặc biệt, đối với những người trẻ.

Lược dịch và tóm ý: Pr. Lê Hoàng Nam, SJ