Ngồi lê đôi mách

634

Người hàng xóm đến gặp Socrates:
“Này ông Socrates ơi, ông có nghe chuyện này chưa?”
“Khoan đã ! “ – Socrates ngắt lời người hàng xóm – “Anh có chắc rằng tất cả những gì anh sắp kể cho tôi đều đúng sự thực không ?”
“Ồ… cũng không chắc nữa. Tôi chỉ nghe người ta kể lại thôi.”
“Thế à. Vậy chúng ta không cần quan tâm đến nó trừ phi nó là một chuyện tốt. Đó có phải là một chuyện tốt không?”- Socrates hỏi.
“À, không, không tốt. Đây là một chuyện xấu.”
“Chà. Anh có nghĩ rằng tôi cần phải biết chuyện ấy để giúp ngăn ngừa những điều không hay cho người khác không ?”
“Ờ, ờ… quả thực cũng không cần lắm.” – người hàng xóm trả lời.
“Tốt lắm,” – Socrates kết luận – “vậy thì chúng ta hãy quên nó đi, bạn nhé. Còn có vô số chuyện đáng giá hơn trong đời sống; chúng ta không thể mất công bận tâm tới những chuyện tầm phào – những chuyện vừa không đúng, vừa không tốt, vừa không cần thiết cho ai.”

Trong cuộc sống thường ngày không được nói hành nói xấu tha nhân. Lý do có thể tóm gọn như sau : Một là hành động bất công khi lên án một người mà không cho họ bào chữa. Hai là hành động lỗi bác ái khi làm mất tình đòan kết nội bộ và động cơ dẫn đến sự nói xấu thường do ích kỷ, tự mãn và ganh ghét những người hơn mình. Ba là hành động tội ác, nếu việc nói xấu đó gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho danh dự và uy tín của người bị hại.

Đức Khổng Tử đã dạy học trò : “Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân” (điều mình không muốn thì đừng làm cho người). Còn Chúa Giê-su thì dạy các môn đệ : “Tất cả những gì anh em muốn người ta làm cho mình, thì chính anh em cũng hãy làm cho người ta”(Mt 7,12). Ngòai ra Người cũng dạy chúng ta tôn trọng sự thật : “CÓ thì phải nói CÓ, KHÔNG thì phải nói KHÔNG. Thêm thắt điều gì là do ác quỷ” (Mt 5,37).

Có người lại đặt vấn đề : Nếu biết một người làm điều xấu mà im lặng là đồng lõa và làm cho kẻ đó ngày một lún sâu vào tội ác. Vậy trong trường hợp đó, ta nên làm gì để vừa giữ được đức bác ái, lại vừa không bao che cho tội ác ? Câu trả lời đã được Tin Mừng Mát-thêu ghi lại lời Chúa dạy như sau : “Nếu người anh em của anh trót phạm tội, thì anh hãy đi sửa lỗi nó, một mình anh với nó mà thôi. Nếu nó chịu nghe anh, thì anh đã được món lợi là người anh em mình. Còn nếu nó không chịu nghe, thì hãy đem theo một hay hai người nữa, để mọi công việc được giải quyết, căn cứ vào lời hai hoặc ba chứng nhân. Nếu nó không nghe họ, thì hãy đi thưa Hội Thánh. Nếu Hội Thánh mà nó cũng chẳng nghe, thì hãy kể nó như một người ngọai hay một người thu thuế” (Mt 18,15-17).

Thái độ cần có của con dân Chúa khi nghe một người nói xấu người khác trong Hội Thánh là:

(1) Không tỏ ý hay thái độ về hùa, theo phe. Vì như vậy sẽ khuyến khích việc nói xấu. Trái lại, phải yêu cầu người nói xấu chấm dứt ngay việc nói xấu, xưng tội với Chúa. Rồi cùng người ấy gặp người bị nói xấu để hiểu rõ sự việc và giúp giải quyết vấn đề.

(2) Nếu người nói xấu là “nạn nhân” thì khuyên người nói xấu phải nhanh chóng theo bốn bước đã nói trên đây để giải quyết vấn đề trong danh Chúa.

(3) Tuyệt đối không được tin những lời nói xấu, mà thay đổi thái độ với người bị nói xấu.

(4) Không được tiếp tay lan truyền chuyện nói xấu.

(5) Báo ngay sự việc cho người chăn, trưởng lão để họ tiếp xúc với những người có liên quan mà giải quyết vấn đề, không để cho ma quỷ thừa cơ đánh phá Hội Thánh.

(6) Ngay cả khi có chứng cớ đầy đủ người bị nói xấu thật có lỗi thì cũng không được thành kiến, kỳ thị, ghét bỏ, mà phải với lòng yêu thương trong Chúa, khuyên người có lỗi ăn năn.

(7) Cầu thay cho hai bên, khuyên giải hai bên cư xử theo Lời Chúa, cho đến khi sự việc được giải quyết.