Giáo lý cho Gia Đình – Bạn có cảm thấy dị ứng không ? (3)

759

Gia đình công giáo thể hiện niềm tin Kitô giáo

Nội dung nồng cốt của Thông điệp ‘Ánh sáng đức tin’ (Lumen Fidei) là: đức tin không tách rời con người ra khỏi thực tại, nhưng giúp con người đón nhận ý nghĩa sâu xa nhất của thực tại. ĐTC Phanxicô nhận xét rằng: “Trong một thời tại như thời nay, trong đó người ta coi việc tin tưởng là điều trái ngược với sự tìm kiếm và nghiên cứu, đức tin bị người ta coi là một ảo tưởng, một thái độ nhảy vào khoảng không, ngăn cản tự do của con người, điều quan trọng là tin tưởng và tín thác vào tình yêu thương từ bi của Thiên Chúa với lòng khiêm tốn và can đảm, vì Thiên Chúa chữa lành mọi quanh co sai trái trong lịch sử chúng ta”. 

Trong chương cuối cùng của Thông điệp ‘Ánh sáng đức tin’, ĐTC Phanxicô giải thích liên hệ giữa việc tin và xây dựng công ích: đức tin nảy sinh từ tình yêu Thiên Chúa, làm cho những liên hệ giữa con người được vững chắc và đặt mình phục vụ công lý, công pháp, hòa bình. Đức tin không làm cho người ta xa lìa thế giới, trái lại, nếu loại bỏ đức tin ra khỏi xã hội chúng ta, thì chúng ta không còn tín nhiệm nhau và chúng ta chỉ liên kết với nhau vì sợ hãi hoặc vì quyền lợi mà thôi. Trái lại có bao nhiêu lãnh vực được đức tin soi sáng như gia đình dựa trên hôn nhân, được hiểu như một sự kết hợp bền vững giữa một người nam và một người nữ; tiếp đến là thế giới của những người trẻ mong ước một cuộc sống cao cả, và cuộc gặp gỡ với Chúa Kitô mang lại cho họ niềm hy vọng vững chắc, không đánh lừa.

Gia đình Kitô hữu thánh thiện là gia đình chu toàn bổn phận của mình trong Giáo hội và trong xã hội. Cụ thể và quan trọng nhất là bổn phận bênh vực và phát triển Sự Sống và Tình Yêu là quà tặng lớn nhất mà Thiên Chúa ban cho gia đình mình và các gia đình khác. Kế đến vợ, chồng, cha mẹ và con cái, ai nấy chu toàn bổn phận làm vợ, làm chồng, làm cha mẹ, làm con cái của mình, theo gương Mẹ Maria, Thánh Giuse và Chúa Giêsu ở Nadarét. Một gia đình sống với Chúa và sống theo Chúa thì sẽ không chạy theo tiền bạc, giầu sang, quyền lực, lạc thú và không làm nô lệ cho các thế lực đen tối của ma quỉ thế gian và xác thịt. Trái lại gia đình ấy sẽ sống yêu thương, khiêm nhường, đơn sơ, thanh thoát, tin tưởng phó thác vào Chúa như Chúa Giêsu đã dạy trong Phúc âm.

  1. Cầu nguyện

Đức Kitô khuyên các tông đồ hãy chuyên cần cầu nguyện, Ngài bảo các ông: “Anh em hãy cầu nguyện kẻo sa chước cám dỗ” (Lc 22,40). Thật là nguy hiểm, khi chúng ta nghĩ rằng chúng ta có thể tự mình đối đầu với các cám dỗ mà không cần ơn Chúa. Hoặc nghĩ rằng không một cám dỗ nào làm cho ta quỵ ngã được. Phải nhớ đây là một cuộc chiến chẳng bao giờ chấm dứt, “xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ, nhưng cứu chúng con cho khỏi sự dữ” (Mt 6,13). 

“Gia đình Kitô hữu là Hội Thánh tại gia” đã hàm chứa tính chất của gia đình là cộng đoàn cầu nguyện. Ngày nay, cuộc sống bon chen, xô bồ khiến con người có rất ít thời gian, tâm trí lại bị chi phối rất nhiều bởi chuyện “cơm áo gạo tiền” nên khó tập trung để hiệp thông. Vì thế cha mẹ phải biết cách tổ chức việc cầu nguyện chung trong gia đình sao cho vừa ngắn gọn, vừa có chất lượng mà lại không làm cho con cái ngán ngại.

Bàn thờ trong gia đình cũng là nơi ấm cúng để chúng ta cùng cầu nguyện với nhau, với Chúa, trao cho Chúa những nhọc nhằn hằng ngày. Nơi chúng ta đứng xin lỗi Chúa và xin lỗi nhau. Hình tượng của Ngài và Đức Mẹ có thể làm chúng ta nguôi cơn giận nhau. Cũng là nơi Chúa chỉ dạy cho chúng ta biết phải thi hành thế nào trách nhiệm của người Kitô hữu trong cuộc sống.

Nhà Thờ, giáo xứ phải là ngôi nhà thứ hai của mỗi gia đình. Ở đó, gia đình cầu nguyện cùng với cộng đoàn, mỗi người thờ phượng và tạ ơn Thiên Chúa, mỗi người được nuôi dưỡng bằng Lời Chúa và các bí tích, cùng những sinh hoạt không thể thiếu với cộng đoàn dân Chúa. 

Cuộc sống, công việc hằng ngày làm chúng ta lắm lúc thật chao động. Như một người đứng ở giữa các tiếng động ồn ào, không thể nào nghe được tiếng nói của Thiên Chúa. Như một cái máy cần phải nghỉ, chúng ta cũng vậy, cần phải có lúc yên tĩnh tâm hồn, đi sâu vào trong thâm tình với Chúa để nghe lời Ngài nói, để thủ thỉ với Ngài, để tự xét lại những điều mình đã làm. Lúc đó chúng ta sẽ cảm nhận và hiểu được bao nhiêu điều Ngài muốn nói với ta nhưng lâu nay vì ồn ào của cuộc sống chúng ta không nghe nổi. Cấm phòng, tĩnh tâm, hành hương là những phương pháp hữu hiệu nhất để đi tìm lại nguồn sống ân sủng.

  1. Yêu thương

Thiên Chúa mời gọi chúng ta sống yêu thương để làm chứng cho tình yêu của Ngài. Chính việc chúng ta yêu thương nhau là chứng từ mạnh mẻ nhất cho thế gian, Chúa Giêsu nói: “Ở điểm này, mọi người sẽ nhận biết anh em là môn đệ của Thầy: là anh em có lòng yêu thương nhau” (Ga 13,35). Chúa Giê-su cũng đòi hỏi chúng ta yêu thương bằng một tình yêu bắt nguồn từ Thiên Chúa, tất cả những gì đến từ Thiên Chúa thì hoàn hảo và vĩnh cửu. Khả năng yêu thương chỉ đến từ Thiên Chúa, và chúng ta chỉ có thể thật sự yêu thương anh em khi chúng ta bắt đầu mở lòng ra, để đón nhận tình yêu của Thiên Chúa và đồng thời sẵn sàng đáp trả lại tình yêu đó.

Bí quyết của đời sống hôn nhân gia đình là mỗi ngày bắt đầu lại trong tình yêu như lời ĐTC Biển-Đức XVI nhắn nhủ các gia đình: “Nguồn suối niềm vui Kitô phát xuất từ xác tín chúng ta được Thiên Chúa yêu thương, yêu thương từng người một, yêu thương bằng một Tình Yêu đậm đà trung tín. Một Tình Yêu vượt xa mọi bất-trung thất-tín của chúng ta. Một Tình Yêu luôn tha thứ, tiếp tục tha thứ và không ngừng tha thứ.

Một khi hai Kitô hữu nam-nữ đồng ý kết hôn “trong Chúa”, thì hiện thực nơi họ điều thánh Phaolô Tông đồ đã ghi trong Thư Ê-phê-sô: Nếu một người nam và một người nữ thành tâm yêu thương nhau trong Chúa, bấy giờ tình yêu của họ cũng tương tự như tình yêu của Đức Kitô dành cho Giáo Hội, mà Kinh Thánh Tân Ước bằng tiếng Hy Lạp gọi là “mysterion”, còn tiếng La-tinh gọi là “Sacramentum”, và tiếng Việt gọi là bí tích thánh, tức “mầu nhiệm cao cả” (Ep 5,32). Sự hy sinh của hai vợ chồng Công Giáo cho nhau là một dấu chỉ rõ ràng tình yêu vô biên và sự trung tín tuyệt đối của Thiên Chúa đối với nhân loại. 

Sự chung thủy suốt đời không chỉ là một lý tưởng Kitô giáo, nhưng còn là một điều mơ ước và là mục đích thực sự của tất cả những đôi vợ chồng thương yêu nhau chân thành. Lời thề hứa hôn nhân Công Giáo khi cử hành hôn lễ “thương yêu và tôn trọng nhau mọi ngày cho đến suốt đời” không chỉ muốn nói đến thời gian sống của đôi vợ chồng trong cuộc sống đời này. Lời hứa hôn nhân Công Giáo ấy còn mang một chiều kích thâm sâu hơn: hôn nhân Công Giáo được xây dựng trên nền móng chắc chắn là tình yêu Thiên Chúa. Gia đình là một tổ ấm tình yêu trong đó sự sống mới được hình thành và đón chờ con trẻ được sinh ra, bởi cha mẹ là những người yêu thương nhau và kết hôn với nhau để sống với nhau suốt đời.

  1. Xin lỗi (hay nhận lỗi) và tha thứ

Lý do tại sao phải thứ tha và hòa giải giữa những người trong gia đình Kitô hữu? Thánh Phêrô hỏi Ðức Giêsu: «Thưa Thầy, nếu anh em con cứ xúc phạm đến con, thì con phải tha đến mấy lần? Có phải bảy lần không?» Ðức Giêsu đáp: «Thầy không bảo là đến bảy lần, nhưng là đến bảy mươi lần bảy» (Mt 18,21-22). Việc tha lỗi cho nhau là điều kiện để chúng ta được Thiên Chúa tha tội cho chúng ta. Hơn đâu hết, gia đình là nơi thuận tiện nhất để mỗi ngày chúng ta thực hành việc xin lỗi hay nhận lỗi và sự thứ tha này, vợ chồng, cha mẹ con cái sống quảng đại với nhau và tha thứ cho nhau. 

Nguyên nhân gây bất hòa và xúc phạm trong gia đình: Có nhiều nguyên nhân dẫn tới bất hòa và xúc phạm trong gia đình. Có nguyên nhân gần và nguyên nhân sâu xa. Nguyên nhân gần là do giữa vợ và chồng, giữa cha mẹ và con cái có nhiều cái khác nhau về tuổi tác, tính tình, sở thích, tập quán, cảm nhận, sức khỏe, áp lực của trách nhiệm và công việc. Nguyên nhân sâu xa là do giới hạn tự nhiên “nhân vô thập toàn” của con người và do hậu quả của tội nguyên tổ, khiến mỗi người đều có những giới hạn, yếu đuối và tội lỗi trong đời sống nhân linh.

Các điều kiện cần có để thứ tha và hòa giải trong gia đình Kitô hữu: Xét về mặt tự nhiên, muốn có sự thứ tha và hòa giải trong gia đình thì trước tiên, chúng ta phải có lòng yêu thương chân thực và sự nhường nhịn lẫn nhau.

Còn về mặt siêu nhiên thì chúng ta cần có: 

– Tâm hồn khiêm nhường, tinh thần hy sinh, lòng bao dung quảng đại, và nhất là Đức Ái Kitô giáo: “Đức Ái thì nhẫn nhục, hiền hậu, không ghen tương, không vênh vang, không tự đắc, không làm điều bất chính, không tìm tư lợi, không nóng giận, không nuôi hận thù, không mừng khi thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật. Đức Ái tha thứ tất cả, tin tưởng tất cả, chịu đựng tất cả” (1 Cr 13,4-7). 

– Nỗ lực sống theo Phúc Âm: “Phúc thay ai hiền lành, vì họ sẽ được Đất Hứa làm gia nghiệp. Phúc thay ai xót thương người, vì họ sẽ được Thiên Chúa xót thương. Phúc thay ai xây dựng hòa bình, vì họ sẽ được gọi là con Thiên Chúa” (Mt 5, 4.7.9).

– Siêng năng cầu nguyện sẽ đem lại cho chúng ta sức mạnh để chúng ta vượt thắng chính mình. Trong Kinh Lạy Cha, chúng ta “xin tha tội cho chúng con, như chúng con cũng tha cho những người có lỗi với chúng con” (Mt 6,12), có nghĩa là việc chúng ta thứ tha cho những người mắc lỗi, xúc phạm đến chúng ta là điều kiện để chúng ta được Thiên Chúa tha thứ tội lỗi, yếu hèn và phản bội xúc phạm đến Người.

– Siêng năng đón nhận các bí tích nhất là bí tích Thống Hối Hòa Giải và bí tích Thánh Thể. Bí tích Thống Hối Hòa Giải chẳng những sẽ xóa tan mọi tội lỗi và đem lại bình an thâm sâu cho tâm hồn chúng ta mà còn cho chúng ta cơ hội cảm nghiệm lòng thương xót bao la của Thiên Chúa đối với mỗi người đầy tội lỗi và yếu hèn. Chỉ khi nào chúng ta cảm nghiệm sâu sắc về tình thương tha thứ ấy của Thiên Chúa, chúng ta mới dễ dàng tha thứ cho vợ hay chồng, cho cha mẹ hay con cái của mình. Còn bí tích Thánh Thể sẽ đưa chúng ta vào mối hiệp thông yêu thương với Thiên Chúa và với tha nhân, trước hết là với những người thân trong gia đình của chúng ta.

Kết quả của sự thứ tha và hòa giải trong gia đình Kitô hữu: một cuộc sống thuận hòa, đầm ấm đem lại hạnh phúc, bình an, thành công cho gia đình đồng thời cũng là điều mà Thiên Chúa mong muốn cho con người.  Một gia đình yêu thương, sống hòa thuận, đầm ấm là Thiên Đường dưới thế. Một gia đình bất hòa, chia rẽ, ghen ghét nhau thì quả là địa ngục trần gian. Ai cũng muốn sống trong Thiên Đường và chẳng ai thích sống trong địa ngục. Cho nên điều tối quan trọng là làm thế nào để gia đình mình thành Thiên Đường dưới thế. Việc ấy không vượt quá khả năng của chúng ta, miễn chúng ta biết tận dụng những điều kiện thuận lợi tự nhiên và những ơn trợ lực siêu nhiên mà Thiên Chúa TÌNH YÊU sẵn sàng ban cho chúng ta.