Đàn chuột

1276

Hội đồng chuột Nhà kia có một con mèo bắt chuột rất hay, hễ chuột nào dầu khôn ngoan lanh lẹ cũng bị vào bụng mèo cả. Song hãy còn mấy con chuột khôn lanh ẩn cư trên mái nhà, nên mèo kia không bắt được. Mà bọn chuột dầu khôn lanh đến đâu, cũng không khỏi đêm ngày lo sợ cho tánh mạng mình.

Trong lũ chuột, có một con già, hình cao, vóc lớn, can đảm, lại có tài khẩu biện hơn mấy con chuột khác, bèn ra công cổ động nhóm một hội đồng, để ai có mưu cao chước lạ gì làm hại được mèo, thì đem tuyên bố cho hội đồng xét định. Đến ngày khai hội, có lắm đại biểu đến dự, chuột già được chúng cử làm chủ tọa. Lại bầu một con chuột khác làm thư ký để làm biên bản.

Lúc bấy giờ, chuột già chống ba-ton, bước lên tòa nghị luận; còn các đại biểu ở dưới. Chủ tọa nói: “Bấy lâu nay, mèo làm cho loài chuột ta gần tuyệt chủng; bây giờ ta phải làm cách nào đặng thoát khỏi cái nạn ấy? Vậy, hội đồng lần này ai có mưu hay kế giỏi thì xin bày ra.”

Một đại biểu đứng dậy nói: “Xin phép chủ tọa, tôi có một kế rất hay, xin cho tôi nói.”

– “Cứ nói.”

– “Chúng ta muốn trừ nạn mèo, thì chẳng kế nào bằng kế hy sinh.”

– “Hy sinh là làm sao?”

– “Hy sinh nghĩa là trong chúng ta phải có một đứa chịu bỏ mạng.”

– “Bỏ mạng thế nào?”

– “Phải ăn thuốc độc, rồi chạy đến trước mặt mèo; mèo ăn ta, ắt nhằm thuốc độc mà chết. Mèo chết, chúng ta thoát nạn. Đó là kế hy sinh.”

Cả hội đồng đều vỗ tay mà rằng: “Kế đó hay lắm, chúng tôi biểu đồng tình cứ thi hành đi!”

Chuột già, chủ tọa nói: “Kế này hay lắm, không còn kế nào hơn nữa. Song xin hỏi ông (đại biểu chuột), ông có bằng lòng làm theo kế ông đã cống hiến đó không? Ông có bằng lòng hy sinh vì đồng bào mình không?”

Đáp: “Về phần tôi, tôi đã hiến kế thì đủ bổn phận rồi, (?) Xin nhường việc đó cho kẻ khác.”

Chủ tọa liền hỏi: “Còn ai dám vì đồng bào mà làm theo kế hy sinh đó không?” Ai nấy đều ngó mặt nhau, không nói một lời, im lặng như tờ giấy trải. Hồi lâu, cả hội đồng đứng dậy nói rằng: “Chúng tôi xin nhờ ông chủ tọa (chuột già) ra ơn cứu giúp.”

Chủ tọa đáp: “Không được! Việc nầy không phải chức vụ của tôi (?) và tôi bây giờ tuổi cao tác lớn, để sống ít lâu nữa, rồi qua đời cho yên thân, tôi xin nhường cho quý ông trẻ tuổi.”

Sau đó, các đại biểu lần lượt bước ra khỏi nghị trường. Chuột già kia buồn lòng, rồi xuống ghế. Hội đồng giải tán!

Ôi! Nói được, làm không, câu “Năng thuyết bất năng hành!” là thế đó.

Trong giao tiếp hằng ngày, chúng ta ít được nghe những lời nói yêu thương, bác ái, hòa bình hơn là những lời nói ghen ghét, hận thù, chiến tranh; chúng ta sử dụng ngôn ngữ để chia sẽ những buồn vui với nhau, để an ủi nhau, để xây dựng cho nhau thì ít, nhưng để khích bác, bôi xấu, hạ nhục nhau thì nhiều.

Một cách nói mà hôm nay Chúa Giêsu lên án, đó là nói mà không làm, nói suông: “Các luật sĩ và các người Biệt phái ngồi trên toà Môisen. Vậy những gì họ nói với các ngươi, các ngươi hay làm và tuân giữ, nhưng đừng noi theo hành vi của họ; vì họ nói mà không làm”.

Là những luật sĩ và biệt phái, họ nhân danh luật pháp và tôn giáo để bắt người khác thực thi luật pháp mà chính họ lại không thực hiện điều họ rao giảng, không áp dụng luật pháp cho chính mình. Họ buộc những bó nặng và chất lên vai người ta; còn chính họ lại không muốn giơ ngón tay lay thử. Họ là nhưng hạng người giả vờ “ thượng tôn luật pháp”, giả hình “ những người thánh thiện đạo đức”. Họ thích phô trương bề ngoài mà bỏ mất đời sống nội tâm. Họ thích được người ta tôn hót, nể phục, thích ăn trên ngồi trước

Những người nói mà không làm cũng là những người gỉa hình: Nội tâm  và bề ngoài trái nghịch nhau. Họ chỉ lo phô trương bên ngoài, lo ăn lo mặc..nhưng nội tâm thì trống rỗng!

Lưu Cơ một lần ghé qua chợ ở Hàng Châu, thấy một anh bán hoa quả khéo để dành cam được lâu mà không bị ủng. Vỏ cam lúc nào cũng vàng óng. Giá đắt, nhưng thiên hạ vẫn cứ tranh nhau mà mua. Lưu Cơ cũng mua một quả. Đem về, bóc ra, hơi xông nồng nặc, múi cam như bông nát. Bực mình, ông liền đem ra chợ, hỏi người bán cam:

– “ Anh bán cam cho người ta để làm lễ cúng tế, để đãi khách hay anh chỉ làm cho bóng bảy bên ngoài để đánh lừa người ta? Anh tệ thật! Anh giả dối lắm!”

Anh bán cam cười, nói:

-“ Tôi làm nghề này đã lâu năm để kiếm tiền nuôi thân. Tôi bán, người ta mua, chẳng ai nói gì, chỉ có ông kêu ca! Thiên hạ giả dối nhiều, chẳng phải gì một mình tôi. Ông thật không chịu nghĩ đến nơi! Này ông thử xem: người đeo mảnh ấn khắc con hổ, ngồi trên nệm da hổ, hùng dũng trông ra dáng Quan Võ coi việc binh lính lắm, nhưng không biết có giỏi được như Tôn Tẫn, Ngô Khởi không? Người đội mũ cao, đóng đai dài, đường đường trông ra dáng Quan Văn coi việc cai trị lắm, kỳ thực có giỏi được như Y Doãn, Cao Dao không? Giặc nổi lên không biết dẹp, dân khổ cực không biết cứu, quan lại gian tham không biết trừng trị, luật pháp hỏng nát không biết sửa đổi, ngồi không, ăn lương, không biết xấu hổ. Thế mà lúc ngồi công đường, lại đi xe ngựa, uống rượu ngon, ăn cuả qúi, oai vệ, hách dịch vô cùng! Ông thấy đó: bề ngoài chẳng như vàng, như ngọc mà bên trong chẳng như bông nát là gì? Ông không chịu xét những hạng người ấy mà đi xét quả cam của tôi!”

Lưu Cơ nghe nói thế, im lặng ra về.

Giả dối, giả hình là cách che lấp thực chất của mình. Đời sống nội tâm trống rỗng, người ta mới tìm cách khỏa lấp những yêu kém nội tâm của mình bằng những lối sống giả hình, bằng những lời nói khoác lác phô trương. Tại sao chúng ta phải giả hình, phải làm cho người khác chú ý đến mình.. Bởi vì thực chất chúng ta chưa đạt được giá trị đích thực nơi chính con người của mình; do đó chúng ta mới phải bận tâm về vẻ bề ngoài: “ làm cốt để cho người ta thấy, nới rộng thẻ kinh, may dài tua áo, thích ngồi chỗ nhất ưa bái chào…”

Sống giả hình không đúng với bản chất của mình là sống vong thân. Bao lâu chúng ta cứ cố gắng trở nên cái không phải là con người của mình, bấy lâu chúng ta còn sống thiếu tự tin, sống một nhân cách giả tạo. Đời sống nội tâm và phong cách sống bề ngoài của chúng ta dường như đối nghịch nhau! Chúa Giêsu đã nhìn thấy bên trong vỏ bọc phô trương, giả đạo đức của các luật sĩ và biệt phái là một nội tam rỗng tuếch.

Trong giáo dục ngoài xã hội hay trong gia đình, cách giáo dục hữu hiệu nhất là làm gương cho người được giáo huấn. Gương ấy là ngôn hành hợp nhất, lời nói phải đi đôi với việc làm. Nói mà không làm là nói xạo, nói láo, là giả hình. Khuyên bảo con cái siêng năng tham dự Thánh lễ, nhưng chính bố mẹ lại không đi, có khi còn chống báng thì làm sao thuyết phục, giáo dục được con cái!

Là người Kitô hữu, chúng ta có nhiêm vụ rao giảng, làm chứng cho Tin Mừng của Chúa Kitô; nhưng nếu chúng ta nói mà không làm thì khác nào “thùng rỗng kêu to”! Nếu chúng ta thực hành điều chúng ta rao giảng, và sống bằng lòng tin của mình, thì không những chúng ta được lợi, mà lời giảng của chúng ta mới có sức thuyết phục người nghe.

Nói mà không làm là giả hình. Giả hình là tô bóng con người yêu kém của mình. Tô bóng con người yếu kém của mình là đưa mình lên, là kiêu ngạo, là khoe khoang. Chúng ta hãy quan tâm đến lời cảnh báo của Chúa:“Ai tự nhắc mình lên, sẽ bị hạ xuống, và ai hạ mình xuống, sẽ được nâng lên”.

Lm. Trịnh Ngọc Danh